Dokuma nedir
Ana Sayfa »Faydalı Bilgiler » Genel Bilgiler » Dokuma nedir

Dokuma nedir

   

Dokuma nedir

Dokuma, bitki veya hayvanlardan elde edilen, yahut insanlar tarafından sunî olarak meydana getirilen liflerin, önce uzun iplikler, sonra da geniş satıhlı bir kumaş hâline getirilmesidir. Diğer bir ifade ile dokuma, her türlü iplikten çeşitli teknikler kullanılarak yapılan kumaş, triko, döşemelik, halı, keçe vb. parçalara verilen genel isimdir.

Yüzyıllar boyunca insanlar dokumacılıkta kullanacakları iplikleri iki yoldan ya koyun, Ankara keçisi, lâma, deve ve tavşan gibi uzun tüylü hayvanların tüylerinden, ipek böceğinin ipeğini kullanarak elde ettikleri hayvansal liflerden ya da pamuk, keten gibi bitkisel maddelerin liflerinden elde etmişlerdir. Yirminci yüzyılda, tahta selülozundan elde edilen "rayon”, kömürden ve petrolden kimyevî yollarla elde edilen, naylon, tergal, krylor gibi sentetik ipliklerden yapılmış dokumaları icat ettiler.

lk defa 1785'te İngiltere'de kullanılmaya başlanan makineleşmiş dokuma tezgâhları sayesinde dokuma sanayii bugünkü durumuna erişti. Dokuma tezgâhları kullanılma amacına göre işleme, kumaş ve halı tezgâhları olarak ayrılır. Ayrıca yatık tezgâh, dik tezgâh, jakar tezgâh, çok mekikli tezgâh gibi çeşitleri de vardır. Bugün mekik sistemi bile ortadan kalkmış ve tamamen otomatik kontrollü ve programlanabilen dokuma tezgâhları kullanılmaya başlanmıştır. Pamuk, ipek, yün, keten, jüt gibi doğal kaynaklardan elde edilen ipliklerle yapılan dokumalar günümüzde de büyük ölçüde kullanılmaktaysa da yapay ve sentetik dokumalar da çok geniş kullanım alanı bulmuştur. Yapay dokumalar, esas hammaddesi yine doğadan çıkarılan selüloz, proteinli maddeler olup çeşitli kimyasal işlemlerden geçirilerek yapılan ipliklerden dokunur.

İlk yapay iplik, ipeğe çok benzeyen selüloz esaslı "reyon"dur. 1900 yılında İngiliz Beadle, Gross ve Bevan tarafından bulunan rejenere selüloz ipliği "viskoz ipeği" bugün de geliştirilmiş olarak kullanılır. Piyasada "viskoz" olarak adlandırılan yapay hammaddeler, yapay ipek veya yapay pamuk şeklindedir. Bunların dışında yerfıstığı ve soya elyafından elde edilmiş protein esaslı "ardil" ve "aljinat" dokumaları da kullanılmaktadır. Sentetik dokumalar ise, hammaddesi kömür veya petrol ürünlerinin sentezinden çıkarılan kimyasal maddelerden dokunur. İlk defa Amerikan Dupont ve Nemours firması tarafından süperpoliamidden yapılan sentetik elyafa "naylon" adı verilmiştir. Yüksek polimerlerden oluşan sentetik dokumalar, süperpoliamid, poliyester ve poliüretanlar ile poliakril ve poliyofelinlerden yapılır. Süperpoliamidlerden "perlon", "rislan" ve "ürilon"; poliyesterlerden, "terilen", "tergal", "dakran"; poliüretanlardan "likra" (licra); poliakrillerden "orlon", "dynel", "vinyon N" ve "Acrilan"; poliyofelinlerden "meraklon" gibi patent adlarıyla piyasaya sürülmüş sentetik dokumalar en tanınanlarıdır.





Benzer Konular

canlı kuran oku kuran dinle kuran izle
mekke kabe canlı yayın izle
büyük islam ilmihali
hadisi şerif
yemek tarifleri
en güzel oyunlar, oyun oyna