Sebe Suresi Meali Suat Yıldırım
Ana Sayfa »Kur'an-ı Kerim Portalı » Suat Yıldırım Kur'an-ı Kerim Meali » Sebe Suresi Meali Suat Yıldırım

Sebe Suresi Meali Suat Yıldırım

   

Sebe Suresi Meali Suat Yıldırım

SEBE' SÛRESİ; Mekki olup 54 ayettir. Bu sûre-i şerife, ihtiva ettiği konulardan biri olan ve 15. ayette geçen Sebe' halkı sebebiyle bu ismi almıştır. Diğer birçok Mekkî sûre gibi tevhid, nübüvvet ve ahiret esaslarını hatırlatmayı gaye edinir. Bu hakikatler bazı peygamber kıssaları ile de desteklenir. Ezcümle Hz. Davud (a.s) ile Hz. Süleyman (a.s) a Allah Tealanın verdiği iktidar, onların çağdaşı olan Sebe' medeniyeti anlatılırken, nimetin ancak şükürle devam ettiği dersi verilir. Müşriklerin şüpheleri izale edilir. Sûre kafirleri tevhide davet ederek sona erer. 

Bismillahirrahmanirrahim.

1 - Bütün hamdler, güzel övgüler gerçek ilah olan Allaha mahsustur ki göklerde ve yerde olan her şey O'nundur.  Ahirette de hamdler O'na mahsustur.  O tam hüküm ve hikmet sahibidir, her şeyden hakkiyle haberdardır. [92,13]

2 - Yere giren ve oradan çıkan, gökten inen ve oraya yükselen ne varsa O, hepsini bilir. O Rahimdir, Gafurdur.

3 - Kâfirler: "Kıyamet saati bize gelmez, böyle bir şey yok!" diye iddia ettiler.  De ki: "Hayır! Rabbim hakkı için gelecektir! O gayb-ları bilen öyle bir zattır ki O'nun ilminden göklerde ve yerde zerre miktarı birşey bile kaçamaz."  Zerreden daha küçük ve daha büyük hiçbir şey yoktur ki herşeyi açıklayan Kitapta (Levh-i Mahfuzda) bulunmasın. [7,187; 20,15; 10,53; 64,7]

4 - Böylece Allah, iman edip güzel ve makbul işler yapanları ödüllendirir. İşte onlara bir mağfiret ve çok değerli bir nasib vardır. [59,20; 38,28]

5 - Ayetlerimize karşı koymak için çalışanlara, hükmümüzden kurtulacaklarını sananlara, iğrenç ve gayet acı bir azap vardır.

6 - Kendilerine ilim nasib edilenler, sana indirilen Kitabın, Rabbin tarafından gelen gerçeğin ta kendisi olduğunu ve o mutlak kudret sahibi, bütün güzel övgülere layık olan Allahın yolunu gösterdiğini bilirler. [7,43; 36,52; 30,56]

7 - Böyle iken kâfirler kendi aralarında şöyle dediler:  "Siz ölüp de tamamen parçalandıktan ve çürü-dükten sonra size yeniden yaratılacağınızı söyleyerek peygamberlik iddia eden bir adam gösterelim mi?

8 - Yalan uydurup onu Allaha mı mal ediyor? yoksa kendisinde delilik mi var bir türlü anlayamadık."  Hayır, öyle değil, ahirete inanmayanlar azap içinde ve derin bir sapıklık içindedirler.

9 - Onlar gökte ve yerde önlerinde ne var, arkalarında ne var bakmadılar mı? Eğer dilersek onları yerin dibine geçiririz, yahut üzerlerine gökten parçalar düşürürüz. Elbette bunda Rabbine yönelen her kul için ibret vardır. [51,47-48; 36,81; 40,57]

10-11 - Biz Davud'a tarafımızdan bir imtiyaz verdik: "Ey dağlar! Ey kuşlar! Onunla beraber tesbih edin, şevke gelip Allahın yüceliğini terennüm edin." dedik.  Ayrıca demiri ona yumuşattık (demiri şekillendirme kudretini verdik) "Bütün bedeni örtecek uzun zırhlar yap, onları dokumada intizama dikkat et ve siz de ey Davud ailesi! Hepiniz faydalı ve makbul işler yapınız, çünkü Ben burdan yaptıklarınızı görüyorum" buyurduk. [21,80]  Demir madenini işletmeyi eskiden yalnız Hititliler ve Filistinliler biliyor ve bunun sırrını saklıyorlardı. Davud (a.s) zamanında İsrailoğulları da işletmeye başlayıp, büyük bir kuvvet elde ettiler.  Bu ayetten itibaren, Cenab-ı Allah, bazı peygamberlere lutfettiği birtakım mucizelerden bahsetmektedir. Kur'anı Kerim'in ayetlerinin, birden fazla irşad vecih-  leri ihtiva ettiği, müfessirlerin ittifakiyle sabittir. Dola-yısıyla bu ayetlerin bildirdikleri çeşitli mânalar arasında bir de, bilimsel ve teknolojik gelişmelere teşvik işareti sezilmektedir.  Peygamberler hidayet rehberi olarak gönderildikleri gibi, onları yaptıkları her işte örnek almaya çalışıp, rehberliklerinden yararlanmak müminlere düşen bir görevdir. Allah Teala Peygamberlere mucize olarak verdiği nimetlerle onların nübüvvetlerini ispat etmenin yanısıra, kainata koyduğu bilimsel kanunlardan istifade işinde de onların örnek alınmalarını, işaret yoluyla teşvik etmektedir. Hatta denebilir ki manevî kemalat gibi maddî kemalatı da, beşeriyete ilkin mucize eli hediye etmiştir. Bu gerçeğe bir işaret olarak geleneksel san'atlar, peygamberlerden birini san'atlarının piri ve önderi saymışlardır: (gemiciler Hz. Nuh'u, saatçılar Hz. Yusuf'u, terziler Hz. İdris'i (aleyhimüs selam)  Davud (a.s) ın dağları konuşturmasında gramafon, plak, teyp tekniğine; demirin yumuşatılması ve erimiş bakırın sel gibi akıtılması, madenlerin işletilip sanayii geliştirmeye; Süleyman (a.s) ın bir günde iki aylık mesafeyi havaya binerek katetmesinde uçak teknolojisine, Mûsa (a.s) ın asasıyla taştan, topraktan su çıkarmasında artezyene, İbrahim'i, ateşin yakmamasında ateşe dayanıklı maddelerden elbise yapmaya, İsa (a.s) ın felçlileri hatta ölmüşleri tedavi edip diriltmesinde tıbbi tedavinin en ileri noktalarına; Süleyman (a.s) ın ilimde ileri gitmiş vezirinin, iki bin km. lik uzaklıktan Belkıs'ın tahtını getirmesinde televizyona hatta daha ileri seviyelere teşvik sezilmektedir.

12 - Süleyman'ın emrine de rüzgârı verdik. Onun sabah gidişi bir aylık mesafe, akşam dönüşü de bir aylık mesafe idi.   Onun için erimiş bakırı kaynağından sel gibi akıttık. Rabbinin izniyle cinlerden bir kısmı, onun önünde çalışırlardı. Onlardan kim emrimizden sapsa, onu zelil ve perişan eden bir azap tattırırdık.

13 - O cinler ona kaleler, heykeller, havuz büyüklüğünde çanak ve leğenler, sabit kazanlar gibi istediği şeyleri yaparlardı.  Ey Davud hanedanı, şükür gayreti içinde olun. Kullarımdan gereği gibi şükredenler çok azdır.  Timsal: Canlı veya cansız bir şeyin biçimine benzer yapılan herhangi bir şekile denir. Onun için Razî bunun izahında "nakışlar" demekle yetinmiştir. Canlıların tasvirleri hadislerle yasaklanmış ise de, bir şeriatte mahzurlu olan şeyin bir başkasında mübah bırakılması mümkündür. Fakat Hz. Süleyman (a.s) Tevrat ahkâmına bağlı idi. Tevratta ise sûret yapmak yasaklandığından (Çıkış 20,4) Hz. Süleyman (a.s) ın yaptırdığı resimlerin cansızlara aid manzaralar ve nakışlar olduğu ihtimali ağır basmaktadır.

14 - Süleymanın ölüm fermanını çıkarmamızdan sonra, cinler ve çevresindekiler onun öldüğünü, ancak dayandığı asasını bir ağaç kurdunun yemesi sonucunda, kendisinin yere yıkılmasından sonra anlayabildiler.  O, yere düşünce cinler kesin olarak anladılar ki şayet gaybı bilmiş olsalardı kendilerini zelil ve perişan eden angarya işlerde devam edip gitmezlerdi.

15 - Gerçekten Sebe' halkına oturdukları diyarda bir ibret dersi vardı. Onların meskenleri sağdan soldan iki bahçe ile çevrili idi. Peygamberleri kendilerine dedi ki: "Allahın nimetlerinden yeyiniz, içiniz Ona şükrediniz. Ne hoş bir diyar! Ne iyi, ne müsamahalı ve bağışlayıcı bir Rab!"  Sebe': Yemende yerleşmiş bir kabile adı olup başkentleri Ma'rib, bu günkü San'a civarında yer alıyordu. Kurdukları üstün medeniyet dillere destan idi. Hz. Süleyman (a.s) vesilesiyle mânen de yükselen bu millet, daha sonra şirke ve tefrikaya maruz kaldı. M.Ö. 5. asırda ünlü Ma'rib barajının çöküşü ile bu ülkenin yıldızı da söndü.

16 - Fakat onlar bu davete sırtlarını döndüler, Biz de onların üzerlerine kükremiş, hırçın mı hırçın, bendleri yıkan bir sel gönderdik.  O güzelim bahçelerini, içinde sadece buruk yemişli, ılgınlık, biraz da dikeni çok, meyvesi az ağaçlardan ibaret harap (hopan) bahçelere çevirdik. [27,22;24]

17 - Biz inkâr ve nankörlükleri sebebiyle onları böylece cezalandırdık. Zaten nankörlükte çok ileri gidenden başkasını cezalandırır mıyız?

18 - Onların diyarlarıyla, feyz ve bereket verdiğimiz kutlu beldeler arasında sırt sırta vermiş, biri birinden görülebilen nice kasabalar var ettik ve bunlar arasında düzenli ulaşım imkânları sağladık.  "Oralarda geceler ve gündüzler boyunca, güven içinde gezin dolaşın!" dedik.  Meskûn yerlerin birbirine yakınlığı, ülkenin refah ve bereketini gösteriyordu. Feyz ve bereket verilen şehirler Şam şehirleridir.

19 - Fakat onlar: "Ya Rabbena, seferlerimizin arasını uzaklaştır (şehirlerimiz birbirine çok yakın, bunların arasını uzat, daha uzun mesafelere gidelim, ülkemizi genişlet) diye dua ettiler ve böylece kendileri-ne yazık ettiler.  Biz de onları dillere destan olan, hayret ve ibretle bahsedilen masal haline getirdik, başka yerlere göç etme suretiyle darmadağın ettik. Bunda elbette çok sabırlı, çok şükürlü olan kimselerin alacağı hayli ibretler vardır. [28,581; 16,112]  Onlar kazanç hırsıyla, fakirleri daha çok soymak için yol konaklarının aralarının uzaklaştırılmasını bilfiil temenni ettiler.  Muir, o zaman Yemen ile Şam arasında ticaretin çok mühim olup iki tarafı da zenginleştirdiğini anlattıktan sonra Hadramut ile Eyle arasında yetmiş konak bulunduğunu, bu konakların bugünkü konaklara uyduğunu belirtir.  Sebe'lilerin darmadağın olmaları darbımesel haline geldi. Öyle ki bugün bile Araplar, bir topluluğun darmadağın olmasından bahsederken: "Sebeliler gibi darmadağın oldu" derler.

20 - Hakikaten İblis onlar hakkındaki zan ve temennisini gerçekleştirdi, muradına erdi. Müminlerden bir kısmı hariç, onun peşine düştüler. [7,17; 17,62]  Yemende tevhide inanan bir cemaatin devam ettiği bu ayetten anlaşılmakta olup, tarihi ve arkeolojik  bulgular da bunu desteklemektedir.  

21 - Aslında Şeytanın onlar üzerinde bir sultası, zorlayıcı gücü yoktu. Ancak ahirete iman edeni, o konuda şüphe eden kimselerden ayırt edip ortaya çıkaralım diye ona bu fırsatı verdik. Rabbin herşeyi hakkiyle gözetlemektedir.

22 - De ki: "Allahtan başka, tanrılığını iddia ettiğiniz şeylere istediğiniz kadar yalvarın durun bakalım, ele ne geçireceksiniz? Onların ne göklerde ne yerde, size verecekleri zerre kadar bir fayda yoktur.  Onların oralarda en ufak bir ortaklıkları yoktur. Allahın onlardan bir yardımcısı da yoktur. [35,13]

23 - Allahın huzurunda, O'nun izin verdiğinden başkasının şefaatleri fayda vermez.   Nihayet o kıyamet saati dehşetinden duydukları korku gelince: O dirilenler birbirlerine "Rabbimiz neye hükmetti?" diye sorarlar.  Ötekiler: "Hak ve adalet neyi gerektiriyorsa o hükmü verdi" derler. "O, yüceler Yücesi, büyükler Büyüğüdür." [2,255; 53,26; 21,28]

24 - Söyle onlara: "Göklerden, yerden sizi rızıklandıran kimdir? (Onların cevaplarını beklemeden:) "Allahdır" de. O halde ya biz veya siz, ikimizden biri doğru yol üzerindeyiz veya besbelli bir sapıklıktayız."  Bu ayet, münazarada insaf prensibine işaret etmektedir. Hakikate sahib olan kimse, başlangıçta bunu iddia etmeyecek, hakikat karşısında rakibi ile kendisini eşit mesafeye yerleştirecektir. Delilini ortaya koyan, netice alacaktır. Aksi halde tartışma gerçekleşemez.

25 - De ki: "Siz bizim suçlarımızdan sorguya çekilecek değilsiniz, biz de sizin yaptıklarınızdan sorgulanacak değiliz." [10,41; 109,1-5]

26 - De ki: "Rabbimiz kıyamet günü hepimizi bir araya toplayacak sonra da aramızdaki hükmü verecektir. O, tam adaletle hükmeden ve her şeyi bilen bir Hâkimdir." [30,14-16]

27 - De ki: "O'na şerik saydıklarınızı bana gösterin bakayım! Hayır, öyle şey yok! Doğrusu şu ki Allah, Aziz ve Hakimdir, mutlak Galib olup tam hüküm ve hikmet sahibidir.

28 - Ey Resûlüm, Biz seni bütün insanlığa rahmetimizin müjdecisi, azabımızın uyarıcısı olarak gönderdik, lakin insanların ekserisi bunu bilmezler. [7,158; 25,1; 6,116; 12,103]  Bu ayet Hz. Muhammed (a.s) ın risaletinin belirli bir millet, dil ve coğrafya ile sınırlı olmayıp evrensel, yani bütün zamanlar ve mekânlar için geçerli olduğunu açıkça gösterir.

29-30 - Bir de: "Eğer doğru söylüyorsanız vâdettiği-niz kıyamet ne zaman gerçekleşecek?" derler.  De ki: "Sizinle öyle bir buluşma günümüz var ki ondan ne bir saat ileri geçebilirsiniz ne de bir saat geri kalabilirsiniz.!" [42,18; [71,4; 11,104-105]

31 - Kâfirler: "Biz ne bu Kur'ana, ne de bundan öncekilere inanırız" derler. O zalimleri; sen, Rablerinin huzuruna duruşma için getirildiklerinde, birbirlerine laf atarken bir görseydin! Zebûn edilen, dünyada güçsüz bırakılanlar o kibirli olan önderlerine: "Ah! sizin yüzünüzden bu hallere düştük, siz olmasaydınız biz de iman edecektik!" diyecekler.

32 - Öte yandan dünyada iken kibirlenenler o zebûn edilenlere, ezilenlere:  "Size hidayet geldikten sonra, biz mi sizi ondan uzaklaştırdık.  Bilakis, siz zaten suçlu kimselerdiniz!" [7,38-39; 14,21; 40,47-48]

33 - Ezilenler de kibirlilere:  "Hayır! İşiniz gücünüz, gece gündüz dolap!  Siz daima Allaha nankörlük etmemizi,  Ona birtakım şerikler uydurmamızı bizden isterdiniz" derler.  Ve böyle atışırlarken hepsi, azabı gördükleri o esnada, pişmanlıklarını içlerine atarlar...  O inkârcıların boyunlarına ateşten demir halkalar takarız.  Bu, yaptıklarının adil bir karşılığı değil midir?

34 - Uyarmak üzere Peygamber gönderdiğimiz hiçbir belde yoktur ki  onların ileri gelen, varlıklı ve şımarık olanları: "Biz sizinle gönderilen şeyleri reddediyoruz, bunu böyle bilesiniz!" demiş olmasınlar.

35 - Ve ilave ettiler: "Bizim malımız da, evladımız da sizinkinden daha fazla, sizden daha güçlüyüz.  Biz öyle iddia ettiğiniz gibi azaba falan da uğra-yacak değiliz!" [26,111; 11,27; 6,53-133; 23-55-56; 9,55; 7,4; 11-17]

36 - De ki: "Rabbim dilediği kimsenin rızkını, nasibini bollaştırır, dilediğinin nasibini kısar. Ama insanların ekserisi bu gerçeği bilmezler."

37 - Bizim nezdimizde size değer kazandıran şey, ne mallarınızın, ne de evlatlarınızın çokluğu değildir.  Şu var ki, iman edip güzel ve makbul işler yapanlara bu gayretlerinden ötürü kat kat mükâfat verilecek   ve onlar cennetin yüksek köşklerinde güven ve huzur içinde olacaklardır. [17,21]

38 - Ayetlerimize karşı koymak için Peygamberleri-mizle mücadele edenler  ve elimizden kaçıp kurtulacaklarını zannedenler ise  zorla getirilip azabın içine atılacaklardır.

39 - De ki: "Rabbim dilediği kimsenin rızkını, nasibini bollaştırır, dilediğinin nasibini de kısar.  Siz hayır yolunda her ne harcarsanız Allah onun yerini doldurur.   O rızık verenlerin en hayırlısıdır."

40 - Gün gelecek, hepsini mahşerde toplayacak, sonra da melaikeye: "Şunlar size mi tapıyorlardı?" diye soracaktır. [5,116; 25,17]

41 - Onlar: "Müşriklerin iddialarından Seni tenzih ederiz. Bizim dostumuz, koruyucumuz onlar değil, sadece Sensin!  Hayır, onlar bize değil, cinlere tapıyor ve ekserisi onlara inanıyorlardı." diye cevap verirler. [4,117]

42 - İşte bugün kiminiz kiminize ne fayda, ne de zarar vermeye güç yetiremezsiniz.  O kâfirlere de diyeceğiz ki: "Yalan saydığınız o ateş azabını tadın da yalan mıymış gerçek miymiş söyleyin bakalım!"  Aslında sadece fayda söz konusu olup, zarar bahis mevzuu olmamasına rağmen böyle buyurulması:  1-Aczlerinin tam olduğunu göstermek 2-Müşriklerin ibadet etmeleri halinde şeriklerin fayda, ibadeti terketmeleri halinde ise onlara zarar veremeyeceklerini bildirmek içindir. 3-Ebussuûd gibi bazı müfessirlerin izahına göre fayda celbetme veya zararı savma kasdedilmektedir. Yani zarar kelimesinin başında hazf-i muzaf vardır.

43 - Kendilerine parlak deliller halinde ayetlerimiz okunduğunda o zalimler:  "Bu, başka değil, sırf sizi atalarınızın ibadet ettiği tanrılarınızdan uzaklaştırmak isteyen bir adam!" dediler.  Ve yine dediler ki: "Bu Kur'an başka değil, sırf bir iftira!"  Ve yine kâfirler, gerçek kendilerine geldiğinde "Bu besbelli bir büyüden başka birşey değil!" dediler.

44 - Biz onlara Kur'andan önce, okuyacakları ki-taplar vermedik, keza senden önce onları uyarmakla görevli bir peygamber de göndermedik.

45 - Kendilerinden, Mekke müşriklerinden önceki-ler de hakkı yalan saymışlardı.  Halbuki bunların güç ve kuvveti onlarınkinin onda biri kadar bile değildir.   Buna rağmen azabı engelleyemediler.   Peygamberlerimi yalan saydılar ama, Beni inkâr etmek nasılmış gördüler! [46,26; 40,82]

46 - De ki: "Size bir tek nasihat edeceğim: İkişer ikişer veya teker teker durup düşünmenizi,  hem sonra bu arkadaşınızda delilikten eser olmadığını iyi düşünmenizi istiyorum.  O, ancak şiddetli bir azaptan önce sizi sakındır-mak için gelen bir peygamberdir."

47 - De ki: "Sizden bu hizmetim için hiçbir ücret istemiyorum, ücret sizin olsun!  Benim ücretim yalnız Allaha aittir ve o her şeye şahittir."

48 - De ki: "Rabbim hakkı, gerçeği, yerli yerine kor.   O bütün gaybları, bütün gizlileri bilir."   

49 - De ki: "İşte gerçek geldi, bütün açıklığıyla ortaya çıktı. Yalan ve sahte olan ise sönüp gitmeye mahkûmdur." [17,81]

50 - De ki: "Eğer ben yoldan saparsam, kendi aleyhime olarak saparım. Şayet doğru yolu bulursam, bu da Rabbimin bana vahyetmesi sayesindedir. O herşeyi işitir, kullarına pek yakındır."

51 - Kıyamet günü o kâfirler can kaygısına düştükleri zaman bir görsen! Artık kaçacak hiç bir yerleri yoktur ve cehenneme yakın bir yerde yakalanmışlardır.

52 - İş işten geçtikten sonra "Peygambere inandık" demektedirler; ama uzak yerden, ta dünyadan imanı nasıl alabilsinler? [32,12]  Maksat şudur: Dönüş ve tevbeleri dünyada kabul edilirdi. Halbuki dünya hayatı, çoktan geçmiş durumda. Dünya, şimdi ahiretten o kadar uzak ki!  Bu muhali taleb etmektir: Ahiretteki inanmalarının, dünyada iken müminlere imanlarının temin ettiği faydayı sağlamasını beklemektedirler.

53 - Halbuki daha önce onu inkâr etmişlerdi ve uzak bir yerden gayba atıp tutuyorlardı! [18,22; 45,32]

54 - Neticede, tıpkı daha önce benzerlerine yapıldığı gibi, kendileriyle arzu ettikleri şey arasına sed çekilir.  Çünkü onlar, kıyamet hakkında gerçekten insanları kötü zanna düşüren bir şüphe içindeydiler.  Kâfirlerin arzuları, o günkü imanlarının geçerli olup, cehennemden kurtularak cennete girmeleri idi. Fakat bu temennileri gerçekleşmeyecektir.

Benzer Konular

canlı kuran oku kuran dinle kuran izle
mekke kabe canlı yayın izle
büyük islam ilmihali
hadisi şerif
yemek tarifleri
en güzel oyunlar, oyun oyna