Yaka ile ilgili deyimler ve açıklamaları
Ana Sayfa »Deyimler » Yaka ile ilgili deyimler ve açıklamaları

Yaka ile ilgili deyimler ve açıklamaları

   

Yaka ile ilgili deyimler ve açıklamaları

Yaka silkmek
- Birinden bıkmak, usanmak.
- Bıkıp usanmak; bir iş, durum, yer ya da kimsenin olumsuz yanlarından tedirginlik duyduğunu belirtmek.
Örnek: Doğrusu yaka silkinecek bir iş seninki de.
Örnek 2: Yaramazlıklarından yaka silktirdi.

Yaka paça etmek (götürmek)
- Bir kimseyi bir yere götürmek ya da dışarı çıkarmak.
- Hiçbir itiraz dinlemeden, zorla, kuvvet kullanarak götürmek yada getirmek.
- Zorla, isteği dışında, apar topar, hırpalayarak.
Örnek: Polisler adamı yaka paça götürdüler.
Örnek 2: ... o kuvvetine hayran olduğum adamı miskin bir mektep çocuğu gibi yaka paça alıp götürdükleridir. (Y. K. Karaosmanoğlu)

Ahirette on parmağı yakasında olmak
- Kendisine karşı sorumlu olan kimseden ahirette hesap sormak.

Bir yakadan baş çıkarmak
- Bir çatı altında dirlik düzenlik içinde yaşamak.

Yakasına sarılmak
- İstediği bir şeyi, özellikle hakkını, almak için rahat bırakmamak.
- İstediği şeyi almak ya da dövmek için tutup bırakmamak, zorlamak.
Örnek: Çocuk annesinin yakasına sarılmış balon diye ağlıyordu.

Yakasına yapışmak
- Hesap sormak ya da bir şey istemek için tutup bırakmamak.
- Birinin yakasını tutup bırakmamak. Alacaklı olan bir kimseden hesap sormak veya alacağını tahsil etmek için konuşması ve alamayınca kızıp yakasından tutması ve  bırakmaması.
Örnek: Beni de götüreceksin diye yakama yapıştı, ben de getirmek zorunda kaldım.
Örnek 2: Paramı vermeyince yakasına yapıştım.
Örnek 3: Sonra eşyaya bir zarar gelecek olursa Gülsüm"ün yakasına yapışıyordu.” (R. N. Güntekin)

Yakasını bırakmamak
- Bir kimseyi bezdirecek kadar üstüne düşmek.
- Bezdirecek kadar üstüne düşmek, ısrar etmek, yanından ayrılmamak.
Örnek: Kendimi unutturup kaybettirmeye çalıştığım burada da Başkan, yakamı bırakmadı.” (R. N. Güntekin)
Örnek 2: Ne olursa olsun yakasını bırakmayıp paramı alacağım ondan.

Yakasını kaptırmak
- Bir şeyin ya da bir kimsenin etkisinde kalmak, bu etkiden kurtulamamak.
- Bir şeyin, bir kimsenin etkisinden kendisini kurtaramamak, ona bağlanmış olmak.
Örnek:  “Ooo … dedi, konukların en yaşlısı, sen yakanı iyice kaptırmış gibisin.” (N. Araz)

İki eli yakasında olmak
- Hesap sormak.
- Ahrette, hesap gününde ondan davacı olmak; hakkını istemek.
- Bir sinir durumunda veya bir şüpheli durumda karşı tarafa söylenen bir söz olan İki Eli Yakasında Olmak bir deyim sözü olmakla birlikte bir kişiden hak istemek, o kişinden şikayetçi veya yaptığı şeyden dolayı razı olmadığını dile getiren bir sözdür.
Örnek: Kardeşlerine sahip çıkmazsan, iki elim yakanda olacak.

İki yakası bir araya gelmek
- Gelir ve giderleri denkleştirmek, geçimi sağlayabilmek.
- İşi yolunda gitmek, selamete kavuşmak.
- Geçim sıkıntısı yaşamamak, borçtan kurtulmak, gelir gider dengesini düzene koymak.
Örnek: Savurgan davrandığı için iki yakası bir araya gelmiyordu.

İki yakasını bir araya getirememek
- Maddi sıkıntıdan kurtulup rahata erememek.

Yaka bir tarafta, paça bir tarafta
- Kılığı kıyafeti dağınık bir durumda.

Yaka Isırmak
- Şaşırarak Allah esirgesin demek.

Yakadan geçirmek
- Evlatlığa kabul etmek.

Yakadan atmak
- Kendisini sömüren birisini başında savıp kurtulmak.
- Savıp kurtulmak, başından atmak.
Örnek: İnan onu yakamdan atmaya çalışıyorum.

Yakası açılmadık
- Söylenmesinden kaçınılan (söz, sövgü veya açık saçık nükte)

Yakasına çökmek
- Zorlamak, baskı yapmak.

Yakayı ele vermek
- Yakalanmak.
- Bir yerden ya da bir şeyden kaçan kimse; ele geçmek, yakalanmak, kaçamayarak ele geçmek.
Örnek: Mahallenin hırsızı sonunda yakayı ele verdi.
Örnek 2: Bu konuda hiç kimsenin yakayı ele vermeyeceğine şimdiden kalıbımı basarım.” (B. R. Eyuboğlu)

Yakayı kurtarmak
- Olumsuz bir işten ceza görmeden vazgeçmek.
- Umulmazken bir işten ya da kimseden kurtulmak, kaçmak.
Örnek: Pek sıkboğaz ederlerse bakalım bir sırasını düşürebilirsek yolunda bir yalanla yakamızı kurtarırız.” (R. N. Güntekin)
Örnek 2: Bu pis işten yakayı nasıl kurtardık hâlâ anlayabilmiş değilim.

Yaka ısırmak
- Şaşıp "Allah (c.c.) esirgesin" demek.





Benzer Konular

canlı kuran oku kuran dinle kuran izle
mekke kabe canlı yayın izle
büyük islam ilmihali
hadisi şerif
yemek tarifleri
en güzel oyunlar, oyun oyna